Mēdhā Sūktam
Mēdhā Sūktam
ॐ-यँश्छन्द॑सामृष॒भो वि॒श्वरू॑पः ।
छन्दो॒भ्यो-ऽध्य॒मृता᳚थ्सम्ब॒भूव॑ ।
स मेन्द्रो॑ मे॒धया᳚ स्पृणोतु ।
अ॒मृत॑स्य देव॒धार॑णो भूयासम् ।
शरी॑र-म्मे॒ विच॑र्षणम् ।
जि॒ह्वा मे॒ मधु॑मत्तमा ।
कर्णा᳚भ्यां॒ भूरि॒विश्रु॑वम् ।
ब्रह्म॑णः को॒शो॑-ऽसि मे॒धया पि॑हितः ।
श्रु॒त-म्मे॑ गोपाय ॥ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
ॐ मे॒धादे॒वी जु॒षमा॑णा न॒ आगा᳚द्वि॒श्वाची॑ भ॒द्रा सु॑मन॒स्यमा॑ना ।
त्वया॒ जुष्टा॑ नु॒दमा॑ना दु॒रुक्ता᳚न् बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः᳚ ।
त्वया॒ जुष्ट॑ ऋ॒षिर्भ॑वति देवि॒ त्वया॒ ब्रह्मा॑ऽऽग॒तश्री॑रु॒त त्वया᳚ ।
त्वया॒ जुष्ट॑श्चि॒त्रं वि॑न्दते वसु॒ सानो॑ जुषस्व॒ द्रवि॑णो न मेधे ॥
मे॒धां म॒ इन्द्रो॑ ददातु मे॒धां दे॒वी सर॑स्वती ।
मे॒धां मे॑ अ॒श्विना॑वु॒भावाध॑त्तां॒ पुष्क॑रस्रजा ।
अ॒प्स॒रासु॑ च॒ या मे॒धा ग॑न्ध॒र्वेषु॑ च॒ यन्मनः॑ ।
दैवीं᳚ मे॒धा सर॑स्वती॒ सा मां᳚ मे॒धा सु॒रभि॑र्जुषता॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ ॥
आमां᳚ मे॒धा सु॒रभि॑र्वि॒श्वरू॑पा॒ हिर॑ण्यवर्णा॒ जग॑ती जग॒म्या ।
ऊर्ज॑स्वती॒ पय॑सा॒ पिन्व॑माना॒ सा मां᳚ मे॒धा सु॒प्रती॑का जुषन्ताम् ।
मयि॑ मे॒धां मयि॑ प्र॒जां मय्य॒ग्निस्तेजो॑ दधातु॒
मयि॑ मे॒धां मयि॑ प्र॒जां मयीन्द्र॑ इन्द्रि॒यं द॑धातु॒
मयि॑ मे॒धां मयि॑ प्र॒जां मयि॒ सूर्यो॒ भ्राजो॑ दधातु ।
ॐ हं॒स॒ हं॒साय॑ वि॒द्महे॑ परमहं॒साय॑ धीमहि ।
तन्नो॑ हंसः प्रचो॒दया᳚त् ।
ॐ शान्तिः॒ शान्तिः॒ शान्तिः॑ ॥
ōṃ yaśChanda̍sāmṛṣa̠bhō vi̠śvarū̍paḥ ।
Chandō̠bhyō-‘dhya̠mṛtā̎thsamba̠bhūva̍ ।
sa mēndrō̍ mē̠dhayā̎ spṛṇōtu ।
a̠mṛta̍sya dēva̠dhāra̍ṇō bhūyāsam ।
śarī̍ra-mmē̠ vicha̍rṣaṇam ।
ji̠hvā mē̠ madhu̍mattamā ।
karṇā̎bhyāṃ̠ bhūri̠viśru̍vam ।
brahma̍ṇaḥ kō̠śō̍-‘si mē̠dhayā pi̍hitaḥ ।
śru̠ta-mmē̍ gōpāya ॥
oṃ me̱dhāde̱vī ju̱ṣamā̍ṇā na̱ āgā̎dvi̱śvācī̍ bha̱drā su̍mana̱syamā̍nā .
tvayā̱ juṣṭā̍ nu̱damā̍nā du̱ruktā̎n bṛ̱hadva̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̎ḥ .
tvayā̱ juṣṭa̍ ṛ̱ṣirbha̍vati devi̱ tvayā̱ brahmā̍”ga̱taśrī̍ru̱ta tvayā̎ .
tvayā̱ juṣṭa̍ści̱traṃ vi̍ndate vasu̱ sāno̍ juṣasva̱ dravi̍ṇo na medhe ..
me̱dhāṃ ma̱ indro̍ dadātu me̱dhāṃ de̱vī sara̍svatī .
me̱dhāṃ me̍ a̱śvinā̍vu̱bhāvādha̍ttā̱ṃ puṣka̍rasrajā .
a̱psa̱rāsu̍ ca̱ yā me̱dhā ga̍ndha̱rveṣu̍ ca̱ yanmana̍ḥ .
daivī̎ṃ me̱dhā sara̍svatī̱ sā mā̎ṃ me̱dhā su̱rabhi̍rjuṣatā̱g̱ͫ svāhā̎ ..
āmā̎ṃ me̱dhā su̱rabhi̍rvi̱śvarū̍pā̱ hira̍ṇyavarṇā̱ jaga̍tī jaga̱myā .
ūrja̍svatī̱ paya̍sā̱ pinva̍mānā̱ sā mā̎ṃ me̱dhā su̱pratī̍kā juṣantām .
mayi̍ me̱dhāṃ mayi̍ pra̱jāṃ mayya̱gnistejo̍ dadhātu̱
mayi̍ me̱dhāṃ mayi̍ pra̱jāṃ mayīndra̍ indri̱yaṃ da̍dhātu̱
mayi̍ me̱dhāṃ mayi̍ pra̱jāṃ mayi̱ sūryo̱ bhrājo̍ dadhātu .
oṃ ha̱ṃsa̱ ha̱ṃsāya̍ vi̱dmahe̍ paramaha̱ṃsāya̍ dhīmahi .
tanno̍ haṃsaḥ praco̱dayā̎t .
oṃ śānti̱ḥ śānti̱ḥ śānti̍ḥ ..
Part 1: The Foundation of Wisdom
ॐ-यँश्छन्द॑सामृष॒भो वि॒श्वरू॑पः । छन्दो॒भ्यो-ऽध्य॒मृता᳚थ्सम्ब॒भूव॑ ।
Om (ॐ): The primordial sound.
Yaḥ (यँ): Who (Om) is the Ṛṣabhaḥ (ऋष॒भो) — the exalted "bull" or strongest power — among the Chandasām (छन्द॑साम्) (Vedas).
Viśvarūpaḥ (वि॒श्वरू॑पः): Taking the form of the entire universe.
Chandobhyaḥ (छन्दो॒भ्यो): From the essence of those Vedas,
Amṛtāt (अ॒मृता᳚त्): and from the nectar of immortality,
Sambabhūva (सम्ब॒भूव॑): He emerged.
Part 2: The Request for Receptivity
स मेन्द्रो॑ मे॒धया᳚ स्पृणोतु । अ॒मृत॑स्य देव॒धार॑णो भूयासम् ।
Saḥ (स): May He, Indraḥ (मेन्द्रो॑) (the Lord of Divine Strength),
Medhayā (मे॒धया᳚): with intelligence, Spṛṇotu (स्पृणोतु): strengthen and gratify me.
Amṛtasya (अ॒मृत॑स्य): Of immortality, Devadhāraṇo (देव॒धार॑णो): a divine vessel/possessor,
Bhūyāsam (भूयासम्): may I become.
Part 3: Perfecting the Body and Speech
शरी॑र-म्मे॒ विच॑र्षणम् । जि॒ह्वा मे॒ मधु॑मत्तमा । कर्णा᳚भ्यां॒ भूरि॒विश्रु॑वम् ।
Śarīram (शरी॑रम्): My body, Me (मे): my, Vicarṣaṇam (विच॑र्षणम्): may it be vigorous and active.
Jihvā (जि॒ह्वा): My tongue, Madhumattamā (मधु॑मत्तमा): may it be the sweetest (speaking kind and true words).
Karṇābhyām (कर्णा᳚भ्याम्): With my ears, Bhūri (भूरि): abundantly, Viśruvam (विश्रु॑वम्): may I hear the Truth.
Part 4: Guarding Sacred Knowledge
ब्रह्म॑णः को॒शो॑-ऽसि मे॒धया पि॑हितः । श्रु॒त-म्मे॑ गोपाय ॥
Brahmaṇaḥ (ब्रह्म॑णः): Of the Supreme Brahman, Kośaḥ (को॒शो॑): the treasure-sheath, Asi (असि): You are.
Medhayā (मे॒धया): By worldly intelligence, Pihitaḥ (पि॑हितः): You are hidden/veiled.
Śrutam (श्रु॒तम्): What I have heard (the scriptures), Me (मे): my, Gopāya (गोपाय): please protect (keep it from being forgotten).
Part 5: Invoking the Goddess Medha
ॐ मे॒धादे॒वी जु॒षमा॑णा न॒ आगा᳚द्वि॒श्वाची॑ भ॒द्रा सु॑मन॒स्यमा॑ना ।
Medhā-Devī (मे॒धादे॒वी): May the Goddess of Intellect, Juṣamāṇā (जु॒षमा॑णा): being pleased with us, Āgāt (आगा᳚त्): come to us.
Viśvācī (वि॒श्वाची॑): She who is all-pervading, Bhadrā (भ॒द्रा): auspicious, Sumanasyamānā (सु॑मन॒स्यमा॑ना): and of happy mind.
Part 6: The Fruit of Her Grace
त्वया॒ जुष्टा॑ नु॒दमा॑ना दु॒रुक्ता᳚न् बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः᳚ ।
Tvayā (त्वया॒): By You, Juṣṭāḥ (जुष्टा॑): being blessed, Nudamānāḥ (नु॒दमा॑ना): driving away, Duruktān (दु॒रुक्ता᳚न्): harsh or evil speech,
Bṛhat (बृ॒हद्): The Great Truth (Brahman), Vadema (वदेम): may we speak, Vidathe (वि॒दथे॑): in the assembly of the wise, Suvīrāḥ (सु॒वीराः᳚): with heroic strength.
Part 7: Universal Intelligence
मे॒धां म॒ इन्द्रो॑ ददातु मे॒धां दे॒वी सर॑स्वती । मे॒धां मे॑ अ॒श्विना॑वु॒भावाध॑त्तां॒ पुष्क॑रस्रजा ।
Medhām (मे॒धां): Intelligence, Me (म): to me, Indraḥ (इन्द्रो॑): may Indra, Dadātu (ददातु): give.
Devī Sarasvatī (दे॒वी सर॑स्वती): And the Goddess Saraswati (Goddess of Learning).
Ubhou (उ॒भा): Both, Aśvinau (अ॒श्विना॑): the twin Ashvins (divine physicians), Puṣkarasrajā (पुष्क॑रस्रजा): wearing lotus garlands, Ādhattām (आध॑त्ताम्): may they bestow wisdom upon me.
Part 8: The Final Blessing
मयि॑ मे॒धां मयि॑ प्र॒जां मय्य॒ग्निस्तेजो॑ दधातु ...
Mayi (मयि॑): In me, Medhām (मे॒धां): wisdom, Prajām (प्र॒जां): noble progeny.
Agniḥ (अ॒ग्नि): May the Fire-god grant Tejas (तेजो॑) (brilliance).
Indraḥ (इन्द्र): May Indra grant Indriyam (इ॑न्द्रि॒यम्) (strength of senses).
Sūryaḥ (सूर्यो॒): May the Sun-god grant Bhrājaḥ (भ्राजो॑) (spiritual luster).
ॐ शान्तिः॒ शान्तिः॒ शान्तिः॑ ॥
Om Śāntiḥ: May there be peace from physical, divine, and internal obstacles.